HAYALET DENİZ
Üniversiteden mezun olduğumdan bu yana, bir fikirle yatıp ertesi sabah onu hızla filme dönüştüren biri olmadım. Aksine, her projem uzun soluklu bir düşünme, araştırma ve üretim sürecinin ürünü oldu. “Ufacık Tefecik Gördün de.” adlı ilk belgeselim üzerinde iki yıl çalıştım. “O Kent” isimli kısa filmimin senaryosunu 2002 yılında, öğrenciyken yazdım; film ancak 2008’de hayata geçebildi. “Saniyeler” adlı kitabımın temeli 2000 yılında atıldı, yazım süreci 23 yıl sürdü ve 2023’te yayımlandı.
Bu üretim pratiği, benim çalışma biçimimi tanımlar: zamanla derinleşen, araştırmayla beslenen ve sabırla olgunlaşan hikâyeler.
Her yeni projeye başlarken kendime aynı soruları sorarım:
• “Bu konuyu neden ele almalıyım?”
• “Bu hikâyeyi anlatmak için nasıl bir yol izlemeliyim?”
• “Daha önce bu alanda neler yapılmış?”
• “Bu çalışma bana ne katacak ve beni nereye taşıyacak?”
Bu sorular, araştırma sürecimin omurgasını oluşturur. Okur, gözlemler, kayıt alır; fotoğraf ve video üretirim. Bu yaklaşımı bana kimse öğretmedi. Zamanla, izleyerek, okuyarak ve deneyerek kendi yöntemimi geliştirdim. Böylece kimseye sırtımı dayamadan, kimseyi taklit etmeden kendi anlatı dilimi kurmaya çalıştım.
Benim için her çalışma değerlidir. Çünkü her biri, hatalarıyla ve doğrularıyla, düşe kalka ilerleyen bir öğrenme sürecinin parçasıdır. Toplumsal meseleleri gözlemlemek ve doğayı yakından takip etmek, araştırmacı kimliğimin ayrılmaz bir parçası. Bu merak, 2011 yılında başladığım dalışla yeni bir boyut kazandı. Su altını tanıdıkça, denizin dönüşümüne birebir tanıklık ettim. Suyun zamanla maviden yeşile evrildiğini görmek, benim için bir kırılma anıydı. Pandemiyle birlikte, yalnızca insanların değil, denizlerin de “hastalanabileceğini” fark ettik. “Hayalet Deniz” işte bu farkındalıktan doğdu.
Proje sürecinde denizlerimiz üzerine yapılan kongreleri takip ettim, bilimsel raporları inceledim ve araştırmaları derinleştirdim. Bir sinopsis yazdım, görsel materyallerimi oluşturdum.
KARSAD’daki dalış eğitimlerim ve ekip arkadaşlarım Hüseyin Genç ve Serdar Avcı ile birlikte su altı görüntülerini topladım. Alanında değerli bilim insanlarıyla — Doç. Dr. Bülent Topaloğlu, Prof. Dr. Gülşen Altuğ, Prof. Dr. İzzet Öztürk, Doç. Dr. Nur Eda Topçu — iletişime geçerek röportajlar gerçekleştirdim.
Doç. Dr. Bülent Topaloğlu aracılığıyla tanıştığım Umut Onur Akyüz’ün su altı çekimleri ve Murat Tepeyurt’un drone görüntüleriyle görsel materyalim bütünlük kazandı.
Proje dosyamı tamamladıktan sonra, her yıl açılan destek fonuna başvurdum. Sonuç olumsuzdu. Ancak bu durum, “Hayalet Deniz”i üretme kararlılığımı değiştirmedi. Çekimlerime devam ettim, röportajlarımı tamamladım, İSKİ ile gerekli izin süreçlerini yürüttüm ve filmi 2024 yılında tamamladım.
2025 yılında BIFED Film Festivali’nde gösterilen “Hayalet Deniz”, aynı festival kapsamında ilk basın görünürlüğünü de elde etti.
Bugün bu film, benim için yalnızca bir belgesel değil; uzun yıllara yayılan bir gözlemin, emeğin ve vazgeçmemenin somut karşılığı.